Integriteit, kosten en waarde

17-12-2014 | Ronald Vroom, Procure-IT

“Een beetje integer bestaat niet!”, zo stelde toenmalig minister Ien Dales op het VNG-congres in 1992. Deze uitspraak bleef in mijn hoofd rondzingen na al het nieuws over integriteit bij aanbestedende diensten (aanbesteding politievoertuigen) en inschrijvers (Ordina). Of het allemaal waar is wat er is beweerd zal pas duidelijk worden na uitgebreid onderzoek, maar waar rook is is (helaas) vaak ook vuur.

Zo heb ik de afgelopen jaren vaak genoeg aanbestedende diensten meegemaakt die de schijn wekten wel heel erg dikke maatjes met leveranciers te zijn, maar ook leveranciers die wel erg goed wisten wat de aanbestedende dienst wel of niet wilde. Hoe vreemd was het bijvoorbeeld dat sommige partijen waarvan je het verwachtte helemaal niet inschreven? Of er daarbij sprake was van integriteitsschending laat ik in het midden, maar ik verwonderde me wel.

Integer handelen

Als je wat langer in de wereld van het aanbesteden rondloopt ga je ook wel begrijpen waarom de grenzen van het integer handelen aangeraakt, opgerekt of onbedoeld worden overschreden. De belangen zijn groot, zowel bij de aanbestedende dienst als bij de leveranciers. De aanbestedende dienst wil vaak risico’s vermijden, transactiekosten zo laag mogelijk houden en veranderingen als gevolg van bijvoorbeeld de introductie van nieuwe (medewerkers van) leveranciers vermijden.

Leveranciers hebben ook een groot belang: veiligstellen van omzet, marge en marktaandeel. Een voorbeeld van wat er dan kan gebeuren: als een aanbestedende dienst IT-personeel inhuurt zal zij snel geneigd zijn de inzet langer te laten duren (vooropgesteld dat zij tevreden is) dan eigenlijk zou moeten (vaak wel twee jaar) en zal de leverancier de situatie maar al te graag in stand houden. Daarnaast verbaast het mij niet als leveranciers braaf aanbieden wat wordt gevraagd terwijl ze weten dat het voor de geboden prijs niet kan. Het meerwerk ligt dan bij wijze van spreken al op de handtekening van de aanbestedende dienst te wachten.

Omzet, marge en winst

Maar is dat gek? Nee, want het is nu eenmaal de missie van een leverancier om omzet, marge en winstaandeel te behalen. Dat moeten ze alleen niet doen ten koste van de aanbestedende diensten die vanuit hun aard nu eenmaal moeite hebben voldoende tegengas tegen leveranciers te geven. Dat is ook logisch, want hun belang ligt in het zo goed mogelijk uitvoeren van politiek georiënteerde opdrachten binnen budgettaire en wettelijke kaders. Kosten liggen dan onder een vergrootglas waardoor te weinig oog voor waarde ontstaat.

Kunnen we er iets aan doen? Ja, aanbestedende diensten helpen de inkoop- en aanbestedingsfunctie waar nodig te professionaliseren door in de dialogen met leveranciers waarde een veel grotere rol dan nu te laten spelen. Dat kan prima binnen de huidige aanbestedingsregels waar we het nu eenmaal mee moeten doen, die soms te ver zijn doorgeschoten, maar die de aanbestedende diensten toch helpen.

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Privacy & VoorwaardenDisclaimer | Sitemap | © Procure-IT - Powered by Emeritor logo